Nieuwjaarsconference 2024 (terugblik op 2023)

19 januari 2024
Algemeen

Ger Gubbels maakte voor de nieuwjaarsontmoeting een ludieke terugblik op 2023. Sacha van der Ven en Mark Joosten brachten dit op 4 januari tijdens de ontmoeting ten gehore. Let op: u moet wel het Hôrster dialect kunnen lezen. Helaas hebben we geen vertaling. De S staat voor Sacha en de M voor Marc. Veel leesplezier!

S.      Gojenaovend meense oêt Hôrs án de Maas
M.     Gojenaovend en ’n zalig neejjaor

S.      Nou, dát zalig kunne we op ‘t momênt wál gebroêke. Zao zalig waor ’t âfgeloëpe jaor ni. Intaegendiël: we haje álle crisisse ván 2022
M.     crisi

S.      Hoe mende? Crisi?
M.     Crisi, dát is ’t miërvoud ván crisis. 

S.      Dát betwiefel ik. Ma good: we haje ál álle crisi ván 2022 en dao kwaom ’t Midde-Oëste nag beej
M.     Wát geej dao elken daag ván zid … 

S.      Jao, wát ’n ellende
M.     En da zingt Marco Schuitmaker ál ’n trînt ’t gânse jaor: ik weet nu, dat er een engelbewaarder bestaat

S.      Nou, dán werkt di zeker parttime
M.     Ma nag ’s ovver die crisi: we haje ok de kabinetscrisis in Nederland

S.      Jao, ma dát waor ma ’n crisisje vergeleke met de res
M.     Ok ni good. ’t Is crisis of gen crisis, ma “crisisje”, dát kán ni

S.      Ik haop ni, dát geej de gânsen tiêd zoë door gat, want da wúrdt ’t laat vanaovend
M.     En da waor 2023 ok nag ‘s ’t nátste jaor sinds 1906. Ik wós ni dát d’r zaovul water bestóng

S.      Jaowaal, dát hesse vroeger toch geliërd? De werreld besteit vur 70% oêt water
M.     Nou, dát is nao de âfgeloëpe waeke wál 90% gewaore. Ik heb verdaorie de leste waeke 15 emmers water per daag oêt de kêlder gehaald

S.      En die goëjde da gewoën nao boête, beej de rest ván ’t water?
M.     Jao, ma ’t stómme waor, dát ’t water iër wer in de kêlder waor dán ik

S.      Eigelijk mósse neet klage
M.     Oh, en waorum móg ik ni klage?

S.      ’t Is nag aalt baeter de kelder oonder water te hebbe staon ás de zolder
M.     Nag efkes en ’t is nimmer Hôrs án de Maas, ma Hôrs in de Maas

S.      En dát keumt állemaol door ’t klimaat
M.     Ok ’t politieke klimaat. Vroeger háj de politiek de wînd mej

S.      Ma teggewaorig is d’r steeds miêr taegewînd
M.     Ja, die windmeules ziên veurluüpig ván de baan

S.      In Hôrs haet Don Quichotte miêr succes ás din in Spanje.
M.     Ma ’t klopt wál, ván din taegewînd, steeds minder meense hebbe vertrouwe in de politiek

S.      Dát snap ik. Ás ze zuus, wát ze dao in Den Haag d’r állemaol ván brouwe …
M.     Nae, nae, ok heej in Hôrs

S.      Heej in Hôrs án de Maas? Wiënig vertrouwe in de politiek? 
M.     Óndanks ’t feit dát d’n burgemeister excuus haet ángebaoje

S.      Vánwaege ós slavernijverleje?
M.     Nae, án ald-wethouder Rudy Tegels. Din trok ‘t nimmer

S.      Nou, dán is ie good beejgetrokke: heej trekt nou vort in Zerum beej ’t accordeongrúpke ván Tren ván Enckevort, de Mittwochers
M.     Beej ’t Gasthoês trekt ’t ok nag steeds

S.       Ma dao hebbe ze toch ‘n tochtsluis á-gebouwd vur ma 120.000 euro
M.     Ma dát levert da wer ’ne störm ván kritiek op

S.      Wie wînd zaejt, zal störm oëgste
M.     En di störm is nag ni gaon ligge: die deure staon aalt nag efkes tegeliêk aop en nou trekt ’t dao nag aeve good

S.      120.000 euro nao de filistijne
M.     Gone with the wind

S.      En dán is zao’n tochtdeur toch deur. 
M.     Ma weej haje ’t ovver gebrek án vertrouwe in de politiek?

S.      Ja, vraog ’t már ’s án ’n paar bore op de Venlosewaeg
M.     Doon die ni ’n bitje kleinzielig?

S.      Nae, die zien ga ni kleinzielig, die hebbe dao álle groond vur
M.     Jús ni, die hebbe genne groond miêr, álle groond ging nao Lodewijk Burghout. Din haet dao miljoene mej verdind

S.      Dát geld kwaom ‘m zoë á-waeje
M.     Jao, California dreaming …

S.      In Zerum veule de meense án de Zeesweg zich ok belazerd
M.     Hoezoë?

S.      Zeej kwaome d’r per oongeluk âchter, dát d’r ’n vergunning vur de hoêsvestiging ván arbeidsmigrânte waor ángevrogd
M.     Zeesweg ongenummerd

S.      Jao, zoë kán ik ok vergunninge âfgaeve. Grote verbouwing Horst: Wilhelminaplein ongenummerd
M.     Dát is toch dudelijk, dát dát ’t gemaentehoês is?

S.      Nou, dát mótte ni zegge. ’t Zuj ok “Smaeck” kunne ziên

M.     Da’s waor. Liekt meej eigelijk leuker. Dát dát verbouwd wúrdt tot ’n dörpscafé wao meense gaer kome
S.      met ‘ne zaal vur fiëste en parteje

M.     Ja, en ’n terras wao meense wál gaon zitte
S.      Dát vind ik gen leuke opmerking, Marc 

M.     Nae, dát klopt, dát waor ni erg smaekvol
S.      Nae, Marc, ma d’n tiêd ván van Heijster zal ni terugkomen

M.     Nae, dát zal ok wál ni. Ma we haje ’t ovver Wilhelminaplein ongenummerd, dát is toch echt ’t gemaentehoês. Dát gaon ze verbouwe

S.      Oh, en wát geit dát koste?
M.     Iërs zâgte ze zao’n 7,9 miljoen, ma dao kwaom later nag zao’n 250.000 euro beej

S.      Dát zal dán wál vur 2 tochtsluize ziên
M.     Nae, ze wille de raodszaal nao ’n hoëger level. We kriêge, net ás Den Haag, ’n sort hoëge raod

S.      En dát mót zaovul koste?
M.     Jao, ’n goje raod is deur. Ma aeve good wúrdt ’t vertrouwe in die raod en de gânse politiek minder

S.      Jao, Roemer zâg ’t zelf: de politiek guft miër steun án bedriêve dán án burgers
M.     Ma dát kán ok ni ânders: ás de politici politiek bedriêve, kriede automatisch bedriêvepolitiek

S.      Ma de gemaent giët wál de puist ván Zerum ánpakke
M.     De puist ván Zerum?

S.      Jao, die alde discotheek, de Maraboe. ’n Lellijk gebouw
M.     Net zao lellijk ás di vogel wao ie nao genumd is. Oh, wát is dát ’n lellijk biëst. Ik ving trouwes di vogel wál ’n bitje liêke op …

S.      Niks, dát geisse heej ni zegge
M.     En ik gaj ok ni zegge, waorop ik gestemd heb

S.      Hmm, klînkt ás PVV
M.     Dát wette geej ni, dát kán ok ‘t CDA ziên

S.      Ma die hebbe ok in Hôrs flînk verlaore, miêr ás 33 %
M.     Di Raymond Knops is net op tiêd oêt de kamer gestapt

S.      Jao, ni te filme. Net ás di mîns op de Rembrandtstraot, di haet ‘ne nepcamera opgehange um ’t verkiër te dwinge langzamer te reje
M.     En werkt dát?

S.      Jao, ’t schient ván wál. Ma ik ving ’t gen flitsend idee
M.     Nae, ze haje ok gewoën REM groët kunne schriêve en brandstraat d’r klein oonder

S.      Nae, dát dörve ze neet, want oppen Haegelsum is ’n SNEL-lenstraat
M.     Ma we haje ’t ovver filme, wah. De vriendegroep ván Guus Janssen haet ’n indrukwekkende documentaire gemákt ovver eur rouwverwerking

S.      Jao, vánâf volgende waek zitte de zale vôl in Hôrs, Venlo, Panningen, Reuver, jao, ’n trînt in gâns Limburg
M.     En ze ziên ’n actiegroep gestart: Gedraag ow

S.      Klopt, ma dát werkt nag ni zao good
M.     Hoe mende?

S.      Vánâf 22 december is ’t centrum ván Hôrs ’n veiligheidsrisicogebied. Vul meense veule zich met name ’s aoves onveilig
M.     en groepe jeugd misdrage zich gewoën

S.      D’r ziên d’rbeej die meine dát ’t Gasthoês elken daag Aopen Daag haet
M.     Ma vánaf 1 jannewari zien dao vort sfeerkeepers of sfeermakers. Die lette dao ’n bitje op

S.      Oh jao? En wát doon die daan ás die jeugd beejveurbiëld álle beuk oêt de rekke trekt?
M.     Gewoën, de beuk d’r i

S.      Geweld gebroêke?
M.     Nae, ze zette die beuk terug en gaon daan met die jeugd in gesprek

S.      Ginge ze ok ma in gesprek met de jeugd die op aldejaorsaovend Nederland terroriseerde. Verschrikkelijk. En ’t gebeurt steeds miër
M.     Jao ma, Sacha, dát keumt, umdát vul meense dát “Gedraag ów” ni kunne laeze

S.      Hoe bedoelde?
M.     Begrijpend lezen, Sacha, de jeugd kán nimmer begrijpend laeze. Ze zeen wál wát d’r stiët, ma ze begriêpe ’t ni

S.      Jao, wao mót dát hin
M.     Die jeugd kán straks, ás ze 76 ziên, eur eige AOW nag nimmer á-vraoge

S.      ’t Oonderwiês mót ángepakt waere en dao ziên we in Hôrs án de Maas good mej bezig
M.     Ja, dát klopt: in Griendtsveen blieft de schoël bestaon

S.      ’nen Haup elders hebbe zelf ’n schoëlbestuur opgericht en daomej is de schoël gered
M.     Ja, ’t däörp stiët verkentig achter de Driehoek

S.      In Zerum wille ze gaer ’n bieb in ’t Ald Gemaentehoês
M.     Mót daovur ’t bestemmingsplan ni gewijzigd waere?

S.      Nae, dát hóf ni. De bieb mؚót ’t ok hebbe ván wêrke ván ânder meense
M.     Oh jao, en dát zeen ze op de gemaent ok ’t lifst: dát ânder meense wêrke

S.      In Swolgen kome d’r gen appartemênte in de alde schoël
M.     Oh, dát is nou zund

S.      Waorum dát?
M.     Dao haje moëi de voetballers ván Saloniki, Steaua Boekarest, Anderlecht en Racing Genk kunne slaope. Die speule ’s zomers op de Swolgense vêlde

S.      Oh jao, die speule ’s zomers in Swolge en slaope dán in ‘t Parkhotel
M.     Waorum in ’t Parkhotel?

S.      Ik daenk, umdát ze daenke, dát dát hotel genumd is nao din alde voetballer ván PSV, Park Ji-Sung
M.     De Doolgaardschoël in Hôrs wúrdt verbouwd

S.      D’r ziên planne vur ’n neje schoël in Zerum en in Hôrs kriegt de Weisterbeekschoël ’n neej gebouw
M.     Nao vul gesteggel keumt dát op d’n Afhang te ligge: Almeweg ongenummerd

S.      En wát gebeurt d’r da met de Schoolstraat?
M.     Oh, dát wúrdt gewoon Schoolweg

S.      Oh, ma di neejbouw, dát zal ok wál wer wát koste
M.     Wát mende: nag vurdát d’r ’n schup de groond in ging, kwaom d’r ál 3 miljoen beej. En dán heb ik ’t nag ni ovver tochtsluize gehad

S.      En dát is allemaol geld ván de gemeenschap
M.     Nou, in Evertsoord haje ze ok gemeenschap

S.      Hoe mende?
M.     ‘n Paar gevangenbewaarders met gedetineerde

S.      En móg dát ok ál nimmer?
M.     Nae, die vrollie moge ni zittend seks hebbe

S.      Efkes wát ânders: ás de kerk in Grubbevôrs straks gen dinst miêr deut, wille ze dao misschien ’n hoêsártsepraktijk vestige
M.     Haha, da kunne die dao dinste draeje

S.      Misschien jao, dát is nag lang ni zeker. 
M.     Misschien keumt dao ok wál ’n opslaagrúmte vur verslete Toddezèk

S.      Jao, de Toddezèk gaon stoppe. Heej blief ik plekke wúrdt Weej gaon vertrekke
M.     In America is d’n dagwinkel gestopt

S.      Jao, dag winkel, ma op 17 jannewari wúrdt ie álwer heräöpend
M.     In Lottum is de Smetenhof nao ’n flînke verbouwing wer aop

S.      En oppen Haegelsum ziên ze nag druk met de verbouwing ván zaal Debije
M.     De Hallo is trouwes ok gestopt

S.      Nae, Marc, de Hallo is ni gestopt, ma die is gestopt met de gratis bezörging. De Hallo is nou nimmer vur niks
M.     Oh, dát is wál fijn. Ik bin zao duk vur niks nao de brevebus geloëpe

S.      Nard Reijnders kreeg de cultuurpriês 2023
M.     En de Middelpas Hoveniers de oondernemerspriês

S.      Stefan Klaver de sportwaarderingspriês
M.     En de iësbaan in Hôrs háj wer echt iês

S.      In Miëldere stopt de vrouwenbewaeging nao 90 jaor
M.     En in Zerum kraeg de Wingerd ‘nen doorstart beej ‘t 65-jäörig jubileum ván de KBO

S.      En in Griendtsveen ging ’t bokkenolle toch door
M.     ’t Luüpt zao slêch nag ni in Hôrs án de Maas

S.      Nou, Marc, de walk for the roses giët nimmer door, dát is afgeloëpe
M.     Nae, ma d’r wúrdt in Hôrs án de Maas aeve good wát âfgeloëpe: in Zerum waor wer de kribkeswandeling

S.      In Brokeze en Vôrs waor de kerstwandeling
M.     In Hôrs waor de kerstwandeling

S.      En oppe Kroënenberg waor de Kerst-in
M.     In Zerum brocht ’t Top-2000-café 1000 euro op

S.      En oppe Melderse de Melderse Top-500 12.000 euro
M.     Nae, Sacha, dá waor de iërste prognose. Dát is later beejgesteld

S.      Nao Baove?
M.     Jao, nao baove beej gesteld: 17.000 haet ’t opgeleverd

S.      Wát mende: oppe Melderse ok allemaol stralende gezichte. En in mei ok ál, umdát zeej ziên wer Baas ván Hôrs án de Maas gewaore ziên
M.     Jao, wát wilde, ás ze Steven Seagal oêt de Melderse in ‘r team hebbe

S.      Dán is d’r gen kûnst á
M.     Nae, dát vingt VieCurie ok ván de foto’s ván Paul Kroh oêt Tiendere, gen kunst á

S.      Hoezoë?
M.     Te aanstoëtgaevend, te vul náks te zeen

S.      Dát mót VieCurie nuüdig zegge. As ze äörges nákse foto’s make, dán is dát wál in ’t zekenhoês. 
M.     Jao, die kiêke zelfs nao d’n binnekânt, waován ze de boêtekânt ni wille laote zeen

S.      Kinse dát nag ’s zegge?
M.     Die kiêke zelfs nao d’n binnekânt, waován ze de boêtekânt ni wille laote zeen. Begrijpend luistere, Sacha

S.      Wet’s dich nag, dát weej ‘t ’t vurrig jaor ovver de vluchtelingecrisis hebbe gehad?
M.     Ja, dát waor toen iën ván de grötste crisi

S.      Nou, Marc, dát is nag steeds zoë. En ik kán d’r gen touw miër án vâs-knöppe
M.     Ma ik zaog toch wer tente op ’t ruiterterrein achter de Kastiëlse Bös?

S.      Dát klopt, ván die tente, ma die waore vur de Hiltho.
M.     Oh, en wao brenge weej nou asielzeukers oonder?

S.      Ik wet ’t nimmer. Da meuge ze heej, dán mótte ze dao, dán dao wer ni, dán heej ma 35, dán mótte ze weg in Brokezevôrs, dán moge ze wer bliêve
M.     Ja, Sacha, ik wet ‘t. Ma dao is zoë gen oplossing vur. Ik heb ’t probleem veurgelâg án mienen AI, miene kunstmatige intelligentie en wát mende?

S.      Nou, ik bin beneejd. Háj din ’n oplossing?
M.     Nae, iërs zaet ie control, control, daonao control delete, toen kwaom ie met escape en daonao kwaom d’r roëk oêt. Ik heb ’n neje mótte koëpe

S.      Verdaorie Marc, dát is vervaelend. Ma wát ik dan aeve good ni begriêp is, waorum de beste pilote allemaol teruggesteurd mótte waere
M.     Beste pilote?

S.      Jao, dát stónd zoë in de krant: veilige landers terug naar land van herkomst
M.     Ovver dát begrijpend laeze zal ik ’t ma nimmer hebbe. Ma zeg, Sacha, nag ‘s efkes ovver de Kastiëlse Bös. De gemaente giët ’t afvalprobleem dao ánpakke. ’t Aantal prullebek wúrdt dao gehalveerd

S.      En werkt dát?
M.     Dát daenk ik, ze hebbe nou ma vort hâlf zao vul volle prullebek

S.      Ma ze kunne toch ok aoveraal die alderwetse spreuk ophange: Laat niet als dank voor ’t aangenaam verpozen. De eigenaar van dit bos de schillen en de dozen.
M.     Nae, Sacha, dát werkt ni. Ok wer ’n kwestie ván begriêpend laeze: meense laeze alliën ma schille en daenke dát d’r stiët: kؘán niks schille

S.      Jao, en ovver 500 jaor vinge ze dát weggesmete grej terug, net ás nou op ’t Miëterikse veld
M.     Wát vinge ze dao da?

S.      Ván álles ván vroeger
M.     Nou, veurnamelijk Tacke, daenk ik

S.      Zeg, efkes wát gâns ânders: hoe is ’t eigelijk met de zaak Salomon Walvis âfgeloëpe? Waor heej nou ‘ne verzetsstrijder of ‘ne verraojer?
M.     Dao ziên ze nag ni oêt. ’t Ziên 2 kâmpe

S.      Ik ving ’t wál ‘ne hiël aparte naam
M.     Sacha, we make gen grapjes ovver name

S.      Dát duj ik ok ni. Ik bedoel allein ma te zegge, dát ze de naam Salomon nimmer zao duk huürs
M.     Wette wát ik ok gelaeze heb?

S.      Zeg ‘t ‘s
M.     Dát d’r ’n moor gebouwd wúrdt tusse Noord- en Zuid-Amerika

S.      Dát is ald neejs, Marc, dát is ’t werk ván Trump. Di wil de Mexicane boête de deur hâlde
M.     Nae, ik bedoel in ós America, ’n moor dwárs door däörp

S.      Dát is gen moor, dát is ’n geluidswal, bedoeld um ’t geluid ván de treine taege te hâlde
M.     Ma dát zuüt toch ni oêt? Ik heb ’s iets gelaeze ovver ’n moor tusse Oëst- en West-Duitsland, verschrikkelijk waor dát

S.      Jao, ma oëst-west ging in America ni, want da knalde de treine tegge die moor á
M.     Zeg, Sacha, wette wát ik ok gelaeze heb?

S.      ?
M.     Dát liërlinge ván ’t Dendron nao André Rieu ziên gewest um te liëre reanimere

S.      Waorum dao? Waor de muziek zao slêch?
M.     Nae, ik daenk iër dát ’t án de gemiddelde laeftiêd ván ’t publiek laog

S.      Nou, dát had ik ni van dich verwâch. Weej hebbe nou wál genóg gezâg
M.     Dát is waor, 2023 is bespraoke. ’n Paar daag terug ziên we ’24 ingedaoke

S.      Vur de werreld haop ik op vrede wao dán ok. Gewoën samelaeve, zoonder oërlog of wrok.
M.     En dát iederiën ziên best deut vur ’t klimaat. Ânders bliêve de zomers heit en de winters naat.

S.      Vur ós lând haop ik op ’n vlot regeerakkoord. Met ’n regering die ni binne 2 mand alwer ontspoort
M.     dát Ter Apel straks wer Ter Apel móg waere, en dát d’r ’n end keumt án de toeslaagaffaire


S.      jao, schandalig, dát dát zao lang mót deure. Die meense haje ‘r geld ál lang geleje mótte beure
M.     En vur ós gemaent haop ik dát we op straot ni schów um ós hin hove te kiêke. En dát “Gedraag ów” gen loze kreet zal bliêke

S.      dát ’t vertrouwe in de politiek gauw wúrdt hersteld.  En dát d’r ’n woëning is vur iederiën din dao op telt.
M.     Dát we gesteggel en gestraevel achter ós kunne laote. Want ok de werreldvrede begint met same te praote

S.      Marc, wát ’n wiêze wäörd, dát bin ik van dich ni gewend
M.     Ik huür wál, dát geej meej nag ni good kent

S.      En vur ów, beste meense, we ziên ’n trînt klaor
M.     Ow wense weej allemaol ’n gelukkig, gezoond

MS    ma veuraal Zalig Neejjaor