Pro-actie
Met behulp van pro-actie tracht men in de vroegste fase van de planning (bestemmingsplannen, inrichtingsplannen en verkeersstructuurplannen) gevaren te voorkomen of vermijden. Met name bij grotere projecten als het aanleggen van bijvoorbeeld nieuwe industrieterreinen, is het van belang gebleken om de brandweer daarbij in een vroeg stadium te betrekken. Deze kan dan vanuit het oogpunt van fysieke veiligheid advies geven.
Preventie
Onder (brand)preventie wordt verstaan de zorg voor het voorkomen van (directe) oorzaken van (brand)onveiligheid en het zoveel mogelijk beperken en beheersen van de eventuele gevolgen van brand wanneer deze toch ontstaat. De brandweer adviseerd bij bouw- en milieuvergunningen, gebruiksvergunningen, evenementenvergunningen en geeft voorlichting op het gebied van brandveiligheid.
Preparatie
Onder preparatie verstaan we het voorbereiden op het daadwerkelijke optreden. Hierbij moeten we denken aan het ontwikkelen en vastleggen van afspraken en procedures en het opstellen van aanvalsplannen of bereikbaarheidskaarten. Ook het opleiden en oefenen van de brandweermensen is een onderdeel van preparatie. Naast het bovengenoemde is het onderhoud aan het materieel en de zorg voor de bereikbaarheid en beschikbaarheid van de bluswatervoorzieningen een verder onderdeel van preparatie.
Repressie
De repressieve taak is het gezicht van de brandweerorganisatie. Onder repressie verstaan we het daadwerkelijk optreden van de brandweer bij brand of hulpverlening.
Daarnaast spreken wij over basiszorg (de zorg voor de dagelijkse klussen in het verzorgingsgebied), specialismen (bijzondere brandweertaken die regionaal zijn verdeeld zoals duikers en het dragen van gaspakken) en de bijdrage aan de rampenbestrijding (behoort tot de basiszorg, maar wordt specifiek vermeld omdat de brandweer zich hierop wel moet voorbereiden).
Nazorg
Met het bestrijden van een incident zijn vaak niet alle problemen opgelost. Slachtoffers hebben vaak ook na de bestrijding van een incident hulp nodig. Ook brandweermensen kunnen te maken krijgen met emotionele gebeurtenissen en hebben steun nodig bij het verwerken hiervan. Deze hulp noemen we nazorg. Voor de nazorg aan de eigen brandweermensen wordt deelgenomen aan een regionaal opgezette bedrijfsopvangorganisatie (BOV), waaraan ook leden van de brandweer Horst aan de Maas deelenemen. Voor de hulp aan slachtoffers kan het gemeentelijk proces "opvang en verzorging" of "nazorg" worden opgestart. Verder kan de brandweer de hulp van de stichting Salvage inroepen. Deze stichting doet de eerste waarneming voor verzekeringsmaatschappijen.